सरकारप्रति पूर्ण विश्वास नहुँदासम्म पुँजी बजारमा लगानीको वातावरण बन्दैन : अर्थविद् अधिकारी

काठमाडौँ, १९ असार । अर्थविद् डा.चन्द्रमणि अधिकारीले पुँजीबजारको वर्तमान अवस्थालाई केवल एउटा कारणसँग जोडेर व्याख्या गर्न नसकिने बताउनुभएको छ । बजारमा सीमित व्यक्तिको प्रभाव, इन्साइडर ट्रेडिङका आरोप तथा लगानीकर्ताको मनोविज्ञानजस्ता विभिन्न पक्षले बजारलाई असर गरिरहेको उहाँको भनाइ छ ।

उहाँले विगतमा सेयर बजारमा सीमित व्यक्तिको पकड रहेको र इन्साइडर ट्रेडिङ भएको भन्ने चर्चा बजारमा व्यापक रूपमा रहेको उल्लेख गर्दै त्यसका केही प्रभाव अहिले पनि देखिन सक्ने बताउनुभयो । “म यो कुरा शतप्रतिशत हो भनेर भन्न सक्दिनँ, तर बजारमा त्यस्ता चर्चा भइरहेका थिए । पहिले बजारमा भूमिका खेल्ने केही समूह अहिले सक्रिय हुन नपाउँदा पनि बजारमा त्यसको प्रभाव परेको हुन सक्छ,” उहाँले भन्नुभयो ।

अधिकारीका अनुसार साना लगानीकर्ताले दुई–तीन लाख वा चार लाख रुपैयाँ लगानी गर्दैमा बजारको समग्र दिशा परिवर्तन गर्न सक्दैनन् । बजारको उतारचढावका पछाडि धेरै संरचनागत तथा मनोवैज्ञानिक कारण रहेको उहाँको विश्लेषण छ ।

उहाँले लगानीकर्ताको मनोविज्ञानले पनि बजारलाई प्रभाव पार्ने बताउनुभयो । कतिपय लगानीकर्ताले आफ्नो असन्तुष्टि खुला रूपमा व्यक्त नगरे पनि सरकारप्रति पूर्ण विश्वासको वातावरण नबन्दासम्म लगानी विस्तार हुन नसक्ने उहाँको धारणा छ ।

“सरकारप्रति पूर्ण विश्वास नहुँदासम्म लगानीको वातावरण बन्दैन,” अधिकारीले भन्नुभयो, “लगानी आकर्षित गर्न प्रशासनिक प्रक्रिया सरल हुनुपर्छ, नीति तथा कानुन स्पष्ट र सहज हुनुपर्छ, र सरकारी संयन्त्रले लगानीकर्तालाई अनावश्यक झन्झटमा पार्नु हुँदैन ।”

उहाँका अनुसार लगानीमैत्री वातावरण निर्माणका लागि प्रशासनिक तथा संरचनागत सुधार अपरिहार्य छ । सरकारले पछिल्लो समय प्रशासनिक प्रक्रियामा केही सरलता ल्याउने प्रयास गरेको उल्लेख गर्दै उहाँले त्यस्ता सुधारलाई अझ प्रभावकारी र निरन्तर बनाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याउनुभयो ।

अधिकारीले दीर्घकालीन रूपमा पुँजी बजारको विकासका लागि पारदर्शिता, सुशासन, नीतिगत स्थिरता र लगानीकर्ताको विश्वास सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण आधार हुने बताउनुभयो ।