कालजयी गीतकी गायिका यशोदा पराजुली भन्छिन्- सफलता टिकाउन कर्म आवश्यक

• आकाङ्क्षा धामी

काठमाडौँ, १७ जेठ । ‘दिन ढल्यो अँधेरी रातमा, यो मन जल्यो निष्ठुरीको यादमा…’ लाखौँ स्रोता–दर्शकको मनमा बस्न सफल यो कालजयी गीतकी गायिका हुनुहुन्छ- यशोदा पराजुली । नेपाली आधुनिक सङ्गीतमा आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाएकी पराजुलीले मधुर स्वर र भावपूर्ण प्रस्तुतिबाट दशकौँदेखि स्रोताको मन जित्नुभएको छ ।

गायन यात्राकै क्रममा सङ्गीतकार तथा उहाँका जीवनसाथी गणेश पराजुलीसँगको सहकार्य दाम्पत्य सम्बन्धमा परिणत भयो । सङ्गीत र जीवन दुवैमा सहयात्री बनेका यो जोडीले विगत अढाई दशकभन्दा लामो समयदेखि नेपाली सङ्गीत क्षेत्रमा सक्रिय योगदान दिँदै आएका छन् ।

‘दिन ढल्यो अँधेरी रातमा’ मात्र होइन, यशोदा पराजुलीका आवाजमा सजिएका अन्य लोकप्रिय गीतहरू पनि स्रोतामाझ उत्तिकै प्रिय छन् । ‘लाग्दछ मलाई रमाइलो मेरै पाखा पखेरु, हिमाल चुली मनतिर पानी भर्ने पँधेरो’ लगायतका गीतहरूले उहाँको गायकीलाई थप उचाइ दिएका छन् ।

रेडियो नेपालबाट सुरू भएको उनको सांगीतिक यात्रा आजपनि निरन्तर छ । समयसँगै सङ्गीतका माध्यम र प्रविधि बदलिँदै गए पनि यशोदाको स्वरप्रतिको आकर्षण भने स्रोतामाझ उस्तै छ । नेपाल न्युज बैङ्कसँगको कुराकानीमा यशोदाले अहिलेको सङ्गीत क्षेत्र आफ्नो समयको तुलनामा धेरै सहज र अवसरयुक्त भएको बताउनुभयो । उहाँले प्रविधि र सामाजिक सञ्जालको विस्तारले नयाँ कलाकारलाई स्थापित हुन सहज बनाएको धारणा व्यक्त गर्नुभयो ।

हाल काठमाडौँमा रहेकी पराजुलीले विगतमा आफ्नो अधिकांश बसाइ हङकङमा भए पनि पछिल्ला करिब तीन वर्षदेखि नेपालमै बढी समय बिताइरहेको बताउनुभयो । यस अवधिमा कार्यक्रमका सिलसिलामा युनाइटेड किङ्डम र संयुक्त राज्य अमेरिका समेत पुगेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।

उहाँका अनुसार अहिलेका कलाकारका लागि अवसर र माध्यम दुवै बढेका छन् । “हाम्रो समयमा एउटा रेडियो नेपाल र नेपाल टेलिभिजनमै सीमित हुनुपथ्र्यो । अहिले फेसबुक, टिकटकलगायत धेरै माध्यम छन् । एउटा राम्रो गीत आयो भने कलाकारलाई चिनिन र स्थापित हुन सजिलो भएको छ,” उहाँले भन्नुभयो ।

तर, सफलता टिकाइराख्न निरन्तर मेहनत आवश्यक रहेको उहाँको भनाइ छ । “क्षणिक रूपमा काम गरेर तुरुन्तै फल खोज्नेहरू धेरै समय टिक्न सक्दैनन् । सिकेर, मेहनत गरेर र समय लगानी गरेर अघि बढ्नेहरूका लागि अहिलेको समय राम्रो छ,” उहाँले भन्नुभयो ।

पराजुलीले सङ्गीत सिक्न चाहनेहरूका लागि अहिले गुरु र प्रशिक्षणका अवसर पनि प्रशस्त रहेको उल्लेख गर्नुभयो । यसले नयाँ पुस्ताका कलाकारलाई दीर्घकालीन रूपमा अघि बढ्न सहयोग पुग्ने उहाँको विश्वास छ ।

उहाँले भन्नुभयो, “अहिलेको कलाकारहरूलाई हाम्रो समय र अहिलेको कलाकारमा कम्प्यारिजन गर्दा सजिलो अप्ठ्यारोको हेर्दाखेरि अहिलेकोलाई धेरै सजिलो छ जस्तो लाग्छ । किनभने हाम्रो समयमा एउटा रेडियो नेपाल अनि कुनै भिजुएलहरू बनाइयो भने नेपाल टेलिभिजन मात्रैमा सीमित हुन्थ्यौँ, तर अहिले धेरै माध्यमहरू छन् । अहिले गुरु र प्रशिक्षणका अवसर पनि प्रशस्त छन् ।”

नेपाली कलाकारको जीविकोपार्जनका विषयमा बोल्दै उहाँले नेपालभित्रको बजार मात्र भरपर्दो नभएको बताउनुभयो । उहाँले नेपालमै बसेर सङ्गीतबाट मात्रै जीवनयापन गर्न सक्ने कलाकारको संख्या सीमित रहेको बताउनुभयो ।

“विदेशमा रहेका नेपाली समुदायले कलाकारलाई धेरै सहयोग गरेका छन् । कहिलेकाहीँ आफन्त वा समाजले नै कलाकारलाई कार्यक्रममा बोलाएर प्रोत्साहन गर्छन् । यसले कलाकारलाई ठुलो टेवा पुगेको छ,” उहाँले भन्नुभयो ।

कुराकानीका क्रममा पराजुलीले आफ्नो पहिचान स्थापित गराएको चर्चित गीत ‘दिन ढल्यो अँधेरी रातमा’को केही अंश समेत गाउनुभएको थियो । उहाँले उक्त गीतको शब्द ज्ञानेन्द्र गदालले रचना गरेको र सङ्गीत उहाँका श्रीमान् गणेश पराजुलीले भरेको बताउनुभयो ।

पराजुलीका अनुसार विवाहअघि उहाँ मुख्यतः शास्त्रीय संगीतमा आबद्ध हुनुहुन्थ्यो । उक्त गीत रेकर्ड गर्दा उहाँ २१ वर्षकी हुनुहुथ्यो र त्यसबेला आफूलाई धेरैले नचिन्ने बताउनुभयो ।

“त्यो गीत यति लोकप्रिय होला, यही गीतले मलाई चिनाउनेछ भन्ने कल्पना पनि गरेको थिइनँ । त्यतिबेला न सामाजिक सञ्जाल थियो, न अहिलेजस्ता प्रचारका माध्यम । रेडियो नेपालमा बजेकै भरमा गीत स्रोतमाझ पुग्यो,” उहाँले सम्झिँदै भन्नुभयो ।

आज पनि स्टेज कार्यक्रम र महोत्सवहरूमा सहभागी हुँदा दर्शक–स्रोताले सबैभन्दा बढी यही गीत सुनाउन आग्रह गर्ने गरेको उहाँले बताउनुभयो । पराजुलीले स्रोता–दर्शकप्रति आभार व्यक्त गर्दै नयाँ गीत र दृश्य सामग्री (भिजुअल) सार्वजनिक गर्ने तयारी भइरहेको जानकारी दिनुभयो ।

“स्रोताले सधैँ माया गर्नुभएको छ । हामी नयाँ–नयाँ गीत ल्याउने प्रयासमा छौँ । केही गीत रेकर्ड भइसकेका छन्, अब भिजुअलको तयारी पनि भइरहेको छ,” उहाँले भन्नुभयो ।

दशकौँअघि रेकर्ड भएको ‘दिन ढल्यो अँधेरी रातमा’बाट स्थापित भएकी यशोदा आज पनि नेपाली संगीतप्रेमीमाझ उत्तिकै लोकप्रिय हुनुहुन्छ । उहाँका अनुसार कलाकारका लागि समय परिवर्तन भए पनि सफलता प्राप्त गर्न र त्यसलाई टिकाइराख्न निरन्तर साधना र मेहनत अपरिहार्य छ । –नेपाल न्युज बैङ्क